हमको मिटा सके ये ज़माने में दम नहीं हमसे ज़माना ख़ुद है ज़माने से हम नहीं

हमको मिटा सके ये ज़माने में दम नहीं
हमसे ज़माना ख़ुद है ज़माने से हम नहीं
बे-फ़ाएदा अलम नहीं बे-कार ग़म नहीं
तौफ़ीक़ दे ख़ुदा तो ये नेमत भी कम नहीं
मेरी ज़बाँ पे शिकवा-ए-अहल-ए-सितम नहीं
मुझ को जगा दिया यही एहसान कम नहीं
या रब हुजूम-ए-दर्द को दे और वुसअ’तें
दामन तो क्या अभी मिरी आँखें भी नम नहीं
शिकवा तो एक छेड़ है लेकिन हक़ीक़तन
तेरा सितम भी तेरी इनायत से कम नहीं
अब इश्क़ उस मक़ाम पे है जुस्तुजू-नवर्द
साया नहीं जहाँ कोई नक़्श-ए-क़दम नहीं
मिलता है क्यूँ मज़ा सितम-ए-रोज़गार में
तेरा करम भी ख़ुद जो शरीक-ए-सितम नहीं
मर्ग-ए-‘जिगर’ पे क्यूँ तिरी आँखें हैं अश्क-रेज़
इक सानेहा सही मगर इतना अहम नहीं

जिगर मुरादाबादी

Nur Jahan

Nur Jahan was a remarkable woman who defied the norms of her time and left a lasting legacy on the history of Indian subcontinent. She is an inspiration for many women today who aspire to leadership and excellence.
Nur Jahan was well-educated and learned Persian, Arabic, art, literature, music etc. At the age of 17, she married Sher Afgan Khan, a soldier in the Mughal army. But her life changed dramatically after her husband's death.
She was taken to the Mughal court as a widow and became a lady-in-waiting to the empress. There, she caught the eye of Emperor Jahangir, who was captivated by her beauty and intelligence. He married her in 1611 and gave her the title of Nur Jahan, meaning "Light of the World".
Nur Jahan became the most influential and powerful empress in the history of the Mughal Empire. She was the only Mughal empress to have coinage struck in her name and to issue imperial orders. She sat beside Jahangir in his court and advised him on state affairs. She also had her own court where she met with generals, politicians and officials.
She was a patron of arts and architecture and commissioned many famous buildings and gardens. She was also a brave and skilled hunter who killed tigers with her musket. She supported trade and commerce and encouraged the production of textiles, carpets, jewellery and perfumes.
She faced many challenges and enemies during her reign, especially from her stepson Prince Khurram, who later became Emperor Shah Jahan. After Jahangir's death in 1627, Nur Jahan's power declined. She retired from politics and lived in Lahore with her daughter. She died in 1645 at the age of 68 and was buried in a tomb that she had built for herself.

Trailing Returns

It measures the point-to-point annualised returns of an investment.

Example: if ABC mutual fund has given a 12% trailing return for 3 years till today (22 July), it means that the fund has given an average return of 12% every year till today.

This can be done for multiple time periods — 1/3/5/10-years.

However, trailing returns might not always be the best metric.

Looking at rolling returns alongside this will give a more accurate picture.

Chandni Chowk Delhi 1857-58

 

Ancient Egypt early Roman period Mummy portraits from Faiyum

 

Old India 1904-1906

 

TON 618: Meet the Largest Monster in the Universe

TON 618 is the largest black hole ever discovered — with a mass estimated at 66 billion times that of the Sun.
Its event horizon (the boundary beyond which nothing can escape) is so massive, it’s 30–40 times wider than our entire Solar System,
including even the distant Oort Cloud.
But here’s the most mind-blowing part:
The light we see from TON 618 has been traveling for 18.2 billion years — meaning this cosmic giant existed long before Earth, the Sun, or even the Milky Way.
This isn’t just a black hole.
It’s a monument to how vast, ancient, and mysterious our universe truly is.

भरीत - बालगीत

 

धडा - डोंगर दादा

 डोंगरदादा फारच दुःखी होता. एकटेपणामुळे कष्टी होता. तो सारखा विचार करायचा, काय करावे ? आपल्याला कुणाची सोबत नाही. संगत नाही. कोणी नाही बोलायला, कोणी नाही हसायला, कोणी नाही खेळायला.

एकदा एक नवलाची गोष्ट घडली. एक छोटेसे रोपटे डोंगरदादाच्या कुशीतून हळूच वर आले. डोंगरदादापाशी उभे राहिले. टकमक टकमक पाहायला लागले. डोंगरदादाला जरा घाबरलेच, पण धीर करून डोंगरदादाला त्याने विचारले, “डोंगरदादा, डोंगरदादा, राहू का मी इथं ? मला देशील का तू आसरा ?" डोंगरदादाला खूप आनंद झाला. तो म्हणाला, "वा ! वा ! राहा की खुशाल. तुझं इथं स्वागतच आहे. '

रोपटे डोंगरदादाच्या मांडीवर जाऊन बसले. डोंगरदादाने त्याला खाऊपिऊ घातले. रोपट्याचे मोठे झाड झाले. मग दुसरी रोपटी आली. तीही डोंगरदादाने वाढवली. डोंगरदादाकडे आता खूप झाडे झाली.

काही दिवसांनी धिटुकल्या वेली आल्या. झाडांच्या भोवताली जमल्या. हातात हात धरून फेर धरू लागल्या. मग काही बुटकी झुडपे आली. माना डोलावत उभी राहिली. त्यांच्यासोबत होते इवले इवले गवत. फारच होते लाजत. ते हळूच बिलगले डोंगरदादाला. गवताचा मऊ स्पर्श झाला, डोंगरदादाला गुदगुल्या झाल्या.

काही दिवसांनी डोंगरदादा झाडाझुडपांनी भरला. गवतवेलींनी सजला. रंगीबेरंगी फुलांनी नटला. खूपच शोभून दिसू लागला. डोंगरदादाचे जंगल झाले दाट, मग काय विचारता त्याचा थाट! डोंगरदादाचे जंगल सिंहाच्या दृष्टीस पडले. तो डोंगरदादाकडे आला. आयाळ झुलवू लागला. डोंगरदादाच्या कुशीत होती झाडेझुडपे गाढ झोपलेली. सिंहाने गर्जना केली, तेव्हा झाडे, झुडपे, वेली, फुले थरथरली. खडबडून जागी झाली.

डोंगरदादाने सिंहाकडे पाहिले. त्याला विचारले, “काय झालं रे बाबा ? एवढ्या मोठ्याने असा का ओरडतोस ? " सिंह म्हणाला, “डोंगरदादा, क्षमा करा. पाहिलं तुमचं रान आणि हरपलं माझं भान; म्हणून केली मी गर्जना. इथं दाट झाडी आहे. हवा कशी थंड आहे. राह का मी इथं ?"

डोंगरदादा म्हणाला, “हो, हो, अगदी आनंदानं. ही पाहा ऐसपैस गुहा. यात तू खुशाल राहा."

सिंह खूश झाला. तो गुहेत राहायला लागला. जंगलात रुबाबात फिरायला लागला.

डोंगरदादाचे जंगल पाहून अनेक पशू यायला लागले. डुलत डुलत आली वाघोबाची स्वारी. सोंड हालवत आला हत्ती. मान वळवत जिराफ आला. शेपूट उभारत कोल्हा आला. डोळे मिचकावत अस्वल आले. पळत लांडगे आले. सुंदर सुंदर हरणे आली, तुरुतुरु धावायला लागली. गोजिरवाणे ससे आले, टुणटुण उड्या मारायला लागले. पळत वाकुल्या दाखवत माकडे आली, फांदयांवर झोके घेऊ लागली..

डोंगरदादाने सगळ्यांना आसरा दिला. सगळ्या प्राण्यांचा गलबला सुरू झाला. डोंगरदादाला आनंद झाला.

डोंगरदादाने सगळ्या प्राण्यांना बजावले. भांडणतंटा करू नका. दंगामस्ती करू नका. हिरव्यागार जंगलात सगळे राहा आनंदात. हळूहळू जंगलातील झाडे फळाफुलांनी बहरली. त्यांचा घमघमाट सगळीकडे पसरला. दूरदूरच्या पक्ष्यांपर्यंत पोचला. सारे पक्षी वेगाने आले, घिरट्या घालायला लागले. घरटी बांधून आनंदाने राहू लागले. पक्ष्यांची झुंबड उडाली. त्यांची किलबिल सुरू झाली.

पशुपक्ष्यांना कळून आले - झाडे आपल्या उपयोगी पडतात, गोड फळे खायला देतात, गार जागा राहायला देतात. त्यांनी झाडांची फळे खाल्ली. त्यांच्या बिया दुसरीकडे नेल्या. तिकडच्या मातीत त्या रुजल्या. आणखी झाडे तयार झाली. आनंदाने डोलू लागली. डोंगरदादाचा एकटेपणा संपला. तो अगदी आनंदून गेला.

मग काय झाले, डोंगरदादाजवळ ढग आले. डोंगरदादाने त्यांना जवळ घेतले. अंगाखांद्यावर आंजारले, गोंजारले, खेळवले. ढगांना खूप आनंद झाला. त्यांच्यातून पाऊस पडायला लागला. ढग गडगडले आनंदाने, झाडे भिजली पावसाने. पाऊस पडला धो धो धो, जंगल हसले खो खो खो. डोंगरदादा गाऊ लागला, जंगलाने मग ताल धरला.

या पक्ष्यांनो या सगळे

खुशाल खा या गोड फळे

मधुर मध हा फुलांतला तुमच्यासाठी साठवला

पाऊस भरपूर पडायला

जंगल हवे राखायला.

लेखक - श. त्र्यं. पाटील

धडा - डोंगर दादा

 

जब अंग्रेजी हुकूमत ने मौलाना अबुल कलाम आज़ाद को बंगाल से जिलावतन कर दिया था तब 1916 से 1919 तक तकरीबन चार साल तक वो रांची में नज़रबंद रहे, इस दौरान रांची की जामा मस्जिद में जुमा का खुतबा देते रहे, उन्होंने अपने जुमा के खुत्बों में कहा के जंगे आज़ादी में हिस्सा लेना मुसलमानों का दीनी फ़रीज़ा है, उनके खुत्बों के प्रभाव से रांची के मुसलमानों ने आज़ादी की लड़ाई में पूरे जोश और जज़्बे के साथ भाग लेना शुरू कर दिया, इसके असर से रांची के हिन्दुओं ने मौलाना अबुल कलाम आज़ाद से कहा के वो भी उनका खुत्बा सुनेंगे, अंग्रेजी हुकूमत ने मौलाना के अवामी तक़रीर पर पाबन्दी लगा रखी थी इसलिए मस्जिद में ही एक कमरा बनाया गया जहां शहर के हिन्दू जुमा का खुत्बा सुनने के लिए आने लगे शायद ये भारतीय इतिहास की पहली घटना रही होगी जब हिन्दू भी जुमा का खुत्बा सुनने मस्जिद में आते रहे .....
उन्ही दिनों जब दिल्ली में किसी हिन्दू धर्मगुरु के मस्जिद में आने पर मुसलमानों में से कुछ लोगों ने ऐतराज़ किया तब मौलाना अबुल कलाम आजाद ने एक किताब लिखी जिसका नाम था "जामीउस शवाहिद" (कलेक्शन आफ प्रूफ ) और फिर ये साबित किया के इस्लाम, गैरमुस्लिमों के मस्जिद में आने पर कोई पाबन्दी नहीं लगाता है।
हिन्दू और मुस्लिम के बीच की दूरियों को खत्म करने की मौलाना आज़ाद की कोशिशें हिंदुस्तानी तारीख़ का एक अटूट हिस्सा हैं।

Professors and Associate Professors filled on temporary appointment on contract basis through a central selection process...

 Professors and Associate Professors filled on temporary appointment on contract basis through a central selection process..

 RAJARSHI CHATRAPATI SHAHU MAHARAJ GOVT. MEDICAL COLLEEGE AND CHATRAPATI PRAMILA RAJE HOSPITAL, KOLHAPUR.

VERIOUS RECUITMENT FOR PROFESSOR AND ASST. PROFESSORS

Advertise PDF

बालभारती

 आत चल

बालभारती

इयत्ता #पहिली_१९८४